Herkenning
De grote wantsendoder heeft een rood-zwart gekleurd achterlijf en een volledig zwarte kop. Hiermee is de soort te onderscheiden van de wantsendoders van het geslacht Dryudella, die witte vlekken voorop de kop hebben. Onderscheid met de kleine wantsendoder Astata minor is lastiger. Mannetjes van de grote wantsendoder hebben twee verdikte klieren of tyloïden op de onderkant van de middelste antenneleden, mannetjes van de kleine wantsendoder hebben er drie. Vrouwtjes van de grote wantsendoder hebben volledig zwarte voorschenen en voorbasitarsen, vrouwtjes van de kleine wantsendoder hebben deels roodbruine tot gele voorschenen en roodbruine voorbasitarsen.
De vrouwtjes en mannetjes zijn onderling goed van elkaar te onderscheiden aan de hand van de plaatsing van de ogen. Bij het vrouwtje zijn de ogen gescheiden, bij het mannetje staan de ogen tegen elkaar aan. Vrouwtjes worden tussen de 10-13 mm groot, mannetjes tussen de 9-11 mm.
Levenswijze
De imago’s vliegen van half mei tot half september. In hun zoektocht naar vrouwtjes maken mannetjes gebruik van een hoge uitkijkpost, zoals een paaltje, steen of graspol, waarbij ze territoriaal gedrag vertonen. Nadat het mannetje gepaard heeft met het vrouwtje graaft het vrouwtje een nest uit in een zanderige bodem. Zonnige, steile hellingen hebben hierbij de voorkeur. De nestgang is zo’n 10 centimeter diep en bevat één tot drie nestcellen. Het vrouwtje gaat vervolgens op jacht naar nimfen van schildwantsen, die zij naar het nest versleept en uiteindelijk in de nestcellen deponeert. Bij de prooien worden eitjes gelegd, zodat de larven al van voedsel zijn voorzien wanneer ze uitkomen. Een nestcel kan twee tot maar liefst 15 wantsen bevatten!
Parasieten
De grote wantsendoder wordt geparasiteerd door de goudwespen Holopyga generosa en Hedychridium roseum. Deze soorten leggen hun eigen eitjes specifiek in de nestcellen van grote wantsendoders. Wanneer de larven van de goudwespen uitkomen, worden de wantsendoderlarven en de gevangen wantsen opgegeten. Om die reden worden goudwespen ook wel ‘koekoekswespen’ genoemd.
Verspreiding
De grote wantsendoder is algemeen en komt overal in Nederland voor, zowel op de binnenlandse zandgronden als in stedelijk gebied.
