Soorten

In Nederland komen zo’n 27.000 diersoorten voor, waarvan het overgrote merendeel bestaat uit ongewervelden. En daarvan zijn er weer ruim 25.000 insecten. Op allerlei plekken op internet kun je goede soortinformatie vinden, zoals op Waarneming.nl en Nederlandsesoorten.nl. Op die laatste website zijn vooral veel exoten uitgewerkt. Hier op de website van EIS zijn enkele soorten die beleidsrelevant zijn (zoals vliegend hert) of anderszins in de belangstelling staan (zoals de walnoorboorvlieg). In de loop van de tijd zullen nieuwe soorten worden toegevoegd.  

Sjoerd Kaarsemaker

Alle soorten

Roy Kleukers

Gryllotalpa gryllotalpa

De veenmol is geen mol, maar een insect van 4 à 5 cm met stevige graafpoten. Hij is verwant aan de krekels. Het lichaam is bruin van kleur en fluweelachtig behaard. Het dier heeft twee paar vleugels: de voorvleugels reiken tot halverwege het achterlijf en de achtervleugels tot aan of voorbij de achterlijfspunt.

Pepijn Andelbeek

Leuctra fusca

De late naaldsteenvlieg is een zeer zeldzame steenvlieg die in beken voorkomt. Sinds 2024 is deze soort weer bevestigd terug in Nederland. Herkenning is relatief eenvoudig, mede door de late vliegtijd.

Rick Buesink

Osmoderma eremita

In 2020 werd de juchtleerkever (Osmoderma eremita) voor het eerst sinds 1946 weer aangetroffen in Nederland. De vindplaats was in Zuid-Limburg in een holle knotwilg. De juchtleerkever leeft zeer onopvallend in boomholtes en het is niet ondenkbaar dat er meer populaties aanwezig zijn.

Bram Koese
Bernard Dupont

Steatoda paykulliana

De valse weduwe kennen we in Nederland slechts van een handvol vondsten tussen ingevoerde producten, meestal groente en fruit. Deze soort lijkt zich voorlopig na een versleping nergens te vestigen in gebouwen of buiten. Vrouwtjes van deze kogelspin zijn met een lichaamslengte van 8 – 13 mm fors. Mannetjes zijn wederom klein: 4 – 5.6mm. Het lichaam van het vrouwtje is erg donker tot zwart en heeft een gele, oranje of felrode band aan de voorkant en soms langs de zijden en over de bovenkant van het achterlichaam.

Willem Vergoossen

Steatoda triangulosa

De huissteatoda komt al circa vier of vijf decennia voor in Nederland en is gezien in (bijna) alle provincies. Deze soort is sterk gebonden aan gebouwen, maar er zijn enkele plekken waar ze buiten leeft. De huissteatoda is niet zo groot, met een lichaamslengte van maximaal 5 mm. De tekening op de rug is vrij kenmerkend (maar variabel) met een rij van witte ruiten die in het midden rood zijn.

Steatoda nobilis
Frank van de Putte

Steatoda nobilis

De reuzensteatoda is in 2012 in Nederland ontdekt en laat ook een gestage opmars zien met inmiddels vondsten uit bijna alle provincies. Deze spin wordt zowel buiten in rommelige, verstoorde gebieden gezien als in gebouwen. Het is een grote spin, met een lichaamslengte van 8,5 tot 14 mm. Het mannetje is kleiner: 7 – 10 mm. Op het achterlichaam staat een vierkante lichte tekening met een punt aan de voorzijde en meestal lijntjes die naar de zijkanten lopen.

Grote steatoda - Steatoda grossa
Hans Jonkman
Jinze Noordijk

Latrodectus hesperus

Alle spinnen hebben gif in hun kaken om hun prooien te doden. Verreweg de meeste soorten kunnen de menselijke huid niet doorboren en zijn dus volkomen ongevaarlijk. Kogelspinnen uit het genus Latrodectus vormen hierop een uitzondering; zij kunnen wel mensen bijten en zo hun gif inbrengen. De symptomen na een beet zijn vrij ernstig, maar bij gezonde mensen verdwijnen de klachten na enkele dagen. Het Nationaal Serum Depot (in Bilthoven) heeft antiserum beschikbaar.

Siga (CC BY-SA 3.0) Wikipedia

Vespa velutina

De geelpoothoornaar (voorheen: Aziatische hoornaar, zie ook dit artikel) is een invasieve exoot die sinds 2017 in Nederland voorkomt. De soort is opgenomen op de Unielijst van de EU-exotenverordening, omdat ze schadelijk is voor honingbijen en inheemse insecten. Het menu van deze wesp bestaat namelijk voor een fors deel uit honingbijen. Imkers vrezen deze nieuwe bedreiging voor de toch al veelgeplaagde honingbijen. Er circuleren nogal wat sensatieverhalen over hoornaars op het internet, maar zowel de geelpoothoornaar als de Europese hoornaar zijn normaal niet agressief. Alleen als hun nest verstoord wordt kunnen ze mensen aanvallen.